وی در بخش دیگری از سخنانش انسان را در دوره‌های گوناگون تاریخی اسیر چهار چیز دانست: 1- جبر جغرافیا 2- جبر تاریخی 3- جبر جامعه 4- جبر انسانی و افزود که برای همه زندان‌ها می‌توان با کمک عقلانیت و خرد راه‌حلی پیدا کرد اما برای جبر انسان جای تردید وجود دارد. به گفته‌ی ایشان تنها می‌توان از طریق عشق، زیباترین روح پرستنده و دعا از این زندان انسانی رها گردید.

وی در بخش پایانی سخنان خود عنوان کرد که هرگاه گروهی و حزبی در جامعه تحت فشار قرار گیرند و مناسبات اجتماعی، آزادی بیان و اندیشه را برای آنان محدود کنند، دعا و نیایش می‌تواند راهی و پله‌ای برای مبارزه و حتی جهاد باشد. وی دعا را به منزله‌ی فرار از مسئولیت ندانست و عنوان کرد وقتی که راهی برای بیان حرفهای خویش نباشد دعا بهترین راه است همانطور که امام چهارم با دعاهای معروف خویش بسیاری از مسائل مهم اجتماعی، سیاسی را مطرح کردند.

پس از دکتر بریمانی اشکان آذرکیش دبیر سابق انجمن اسلامی علوم پزشکی برگزار کردن معمولی شب‌های قدر را باعث تعمق تفرقه‌ها و اختلافات مذهبی دانست و از انجمن‌های اسلامی دانشجویان به خاطر این که فرصتی پدید آوردند تا بتوان از منظری دیگر به شب‌های قدر پرداخته شود تشکر کرد. وی در آغاز با بیان دیدگاههای گوناگون درباره‌ی نزول قرآن گفت: احکام تکلیفی در قرآن مشمول قضا و قدر می‌باشند ولی سرنوشت کلیه‌ی انسان‌ها در قضا و قدر خلاصه نمی‌شود.

 ایشان در بحث روشنفکری دینی از قد علم کردن تقدیرگرایی در برابر روشنفکری دینی انتقاد کرد و عنوان کرد که سردمداران جنبش‌ دانشجویی اکنون به دام این تقدیرگرایی افتاده‌اند که با توجه به قدرت گرفتن اندیشه‌ی شبه فاشیستی در کشور این سکوت می‌تواند برای آینده زیانبار باشد.

نفر بعد زینب داوری دبیر انجمن اسلامی دانشکده ادبیات بود که طی صحبت‌هایی کوتاه در مورد هرمونتیک یا تاویل، هرمونتیک را گذشتن از ظاهر مساله و رسیدن به عمق آن دانست.

در پایان علیرضا ابرین عضو سابق انجمن اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان از نیاز به تجربه‌گرایی صرف و تفاوت قائل شدن بین تجربی شدن دین و عقلی شدن آن سخن گفت و افزود: دانشجویان در دوره‌ی کنونی نیازی به بحث درباره‌ی نیایش ندارند و باید به طور جدی پیگیر دین تجربی باشند. ابرین در ادامه از دو نوع دین در شرایط فعلی نام برد یکی دین شریعت‌گرا و دیگری دین تجربه‌گرا و با بیان اینکه در مملکت ما همه چیز روی می‌دهد جز آیه‌های قرآنی، سخن خود را به پایان برد.

مراسم این شب با خواندن دعای توسل به پایان رسید.

پنجشنبه 12 مهر 1386 (22 رمضان):

در ابتدای برنامه حوا ناروئی دبیر انجمن اسلامی دانشکده ادبیات ضمن خوش آمدگویی به حضار در صحبت‌هایی کوتاه با انتقاد از روشنفکری دینی در ایران گفت: هنگامی که من به عنوان یک زن مسلمان از ابتدائی‌ترین حقوق محروم هستم و با گفتن برخی مطالب مرتد شناخته می‌شوم دیگر مجالی برای روشنفکری دینی باقی نمی‌ماند.

دکتر مهماندوست استاد دانشگاه علوم پزشکی زاهدان پس از ایشان به ایراد صحبت‌هایی در باب تحقیقات چندین ساله‌ی خود در زمینه‌ی نهج‌البلاغه پرداخت و گفت علی (ع) در بهترین شرایط زمانی در مصدر امور قرار گرفته است زیرا بیماری‌ها یا سندروم‌هایی که در جامعه‌ی آن زمان وجود داشته است به مراتب کمتر از بیماریهای جامعه‌ی کنونی ما است و افزود یکی از بیماریهایی که جامعه‌ی آن زمان بدان دچار بوده است طبقه بندی انسانها به دو نوع انسان نسل اول و دوم بوده است. با وجود اینکه در هیچ جای متون دین انسان برده‌ی دین نمی‌باشد اما در جامعه‌ي آن زمان گروهی قصد داشتند نشان دهند که خداوند دو نوع انسان (نسل اول و دوم) را آفریده است.

ایشان در ادامه از تقسیم‌بندی انسان‌ها به دو موجود یکی انسان و دیگری غیر انسان هم در زمان بنی امیه سخن گفت و افزود در حکومت‌های پاکستان، افغانستان و عراق صدام چنین دیدگاهی حاکم بوده و هست.

مهماندوست اما حادترین نوع این بیماری را حالت توحش آن دانست و گفت مشخصه‌ی اصلی این نوع بیماری این است که گروهی برای خود حقوق خدائی قائل می‌شوند و در اثر آن جان آدمی بی‌ارزش می‌گردد و پایه‌های خانواده سست می‌شود. در این دیدگاه اصولاً انسان یک ابزار است. مهماندوست درمان هر کدام از این انواع بیماریهای تبعیض آمیز در جامعه را نیاز به صرف حداقل 60 سال و طی شدن حدود سه نسل دانست و گفت متاسفانه کشور ما به شدت به این بیماریها دچار شده است.

ایشان در بخش پرسش و پاسخ با دانشجویان با اشاره به جنگ‌های زمان علی(ع) گفت هیچ فاکتور منطقی برای توجیه کشتار وجود ندارد ولی جنگ‌های علی به واسطه‌ی تفاوت میان انسان‌ها بوده و نه صرفاً بیماری‌های مختلف انسانهای آن عصر و در ادامه با اشاره به کشتارها و ترورهای استان سیستان و بلوچستان ریشه‌ی بسیاری از این خونریزی‌ها را در تفرقه‌ها و تعصبات بی‌جای دینی دانست.

در بخش دانشجویی این مراسم محمد احسانی دبیر انجمن اسلامی اقتصاد با اشاره به انقلاب صنعتی و دستاوردهای درخشان تمدنی آن گفت در عهد رنسانس تغییرات شگرفی در زمینه‌ي علوم انسانی اتفاق افتاد که به تقابل دانشمندان و کلیسا منجر گردید. احسانی نتیجه‌ي این تقابل را تغییر در دو ساحت معرفت شناسی انسان و نیز نحوه‌ي حکومت‌ها دانست و گفت موج مدرنیته‌ی حاصل از این انقلاب سبب به وجود آمدن دموکراسی گردید. ایشان در ادامه حکومت رسول اکرم را تنها حکومت دینی به معنی واقعی برشمرد و افزود حکومت‌های ساسانیان، صفویه و جمهوری اسلامی ایران در تاریخ این سرزمین مشروعیت خود را از خدا می‌دانسته‌اند ولی محصول حکومت‌های دینی ایشان شکاف‌های عظیم اقتصادی در کشور ما بوده است. احسانی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به متن قرآن در مورد بشارت دهنده بودن پیامبر گفت به حکومت رسیدن محمد صرفاً یک وظیفه‌ی اجتماعی بوده است و نه یک دستورالهی وی همچنین عدم به حکومت رسیدن علی پس از مرگ پیامبر را احترام به حقوق و خواست اکثریت مردم دانست و سپس چنین نتیجه گیری کرد که دموکراسی به معنی احترام به حقوق مردم با روح چنین دین عظیمی سازگار است اما نحوه‌ي تاسیس حکومت به علت قطع شدن وحی باید منطبق با دموکراسی باشد و بس!

زین‌الدینی از دانشجویان اهل سنت در ادامه‌ي مراسم درباره‌ي معنویت و انسان قرن حاضر گفت: اختلاف میان شیعه و سنی باعث عدم توجه به بحث واقعی اسلام گردیده است. ایشان همچنین از تقدس بی حد و حصر پیامبر و دست نیافتنی جلوه دادن ایشان انتقاد کرده و پیامبر را بر اساس نص قرآن یک انسان خواند. زین‌الدینی در بخش دیگری از سخنان خود طبقه‌ي روحانیت را متعلق به قرون وسطی دانست و افزود نباید دین را آنقدر مقدس و ربانی کرد که خودمان هم از آن محروم گردیم.

ابراهیم اسکافی مدیر مسئول نشریه مستقل دانشجویی پنجره آخرین سخنران این مراسم بود که بحث خود را به روشنفکری اختصاص داده بود. اسکافی در آغاز به بیان تعریفی از روشنفکری پرداخت و گفت روشنفکر در دوره‌ي انقلاب‌ یک مبارز معترض است اما امروزه روشنفکری با اتکا به خرد و عقلانیت انتقادی میسر است. ایشان در ادامه به بحث درباره‌ی عقلانیت محض و انتقادی پرداخت و با دفاع از عقلانیت انتقادی گفت روشنفکران دینی در کشور ما هم مورد نقد عالمان دینی هستند و هم مورد نقد طرفداران مدرنیته اما به لحاظ پراگماتیستی ]عملگرایی و نتیجه‌گرایی[ کارهای مفیدی انجام داده‌اند. اسکافی در ادامه با اشاره به اعدام‌های فراوان و همچنین روابط خارجه‌ی تهاجمی ایران در سالهای آغاز انقلاب، تعدیل چنین جریانات تندی را ماحصل تلاش روشنفکران دینی دانست و ضمن انتقاد از فرصت سوزی آنان در زمان اصلاحات برای آنان آرزوی موفقیت کرد.

از نکات قابل توجه این مراسم اجرای طرح کشوری تحکیم مهر بود که طی آن کمک‌های نقدی حاضرین در جلسه جهت کمک به محرومان شهر زاهدان جمع‌آوری گردید.